Բազմանիշ թվի բազմապատկումը երկնիշ և եռանիշ թվերով

Սիրելի սովորողներ նախ միասին վերհիշենք, թե ինչպես ենք բազմանիշ թիվը բազմապատկում միանիշ թվով՝

Օրինակ՝

	!	3	2	5
.	6	4	3
			3
1	9	2	9

Այժմ փորձենք հասկանալ, թե  ինչպես  բազմանիշ  թիվը  բազմապատկենք

երկնիշ   թվով՝

Թիվը  երկնիշ  թվով՝ բազմապատկելիս  սյունակաձև  գրելու  դեպքում  նախ

այն  բազմապատկում   ենք  միավորով,  ապա  տասնավորով, որի  

արդյունքը  գրում ենք 1 նիշ խորքից, և արդյունքները գումարում ենք այնպես,

ինչպես  այս  օրինակներում՝

	.	4	5	6
			6	5
+	2	2	8	0
2	7	3	6
2	9	6	4	0

Այժմ  փորձենք   հասկանալ, թե  ինչպես   բազմանիշ   թիվը   բազմապատկենք  եռանիշ  թվով՝

Թիվը  եռանիշ  թվով   բազմապատկելիս  սյունակաձև  գրելու դեպքում  նախ

այն բազմապատկում ենք միավորով, ապա տասնավորով, որի արդյունքը

գրում ենք 1 նիշ խորքից, հետո հարյուրավորով, որի արդյունքը գրում ենք 2

նիշ  խորքից և արդյունքները գումարում ենք այնպես, ինչպես օրինակում՝

Օրինակ՝

	.	5	4	6	2
			1	2	3
+	1	6	3	8	6
1	0	9	2	4
5	4	6	2
6	7	1	8	2	6

Սիրելի սովորողներ այսօրվա ձեր աշխատանքը սա է՝

Առաջադրանքներ

1. Հաշվի՛ր արտահայտության արժեքը՝

326‧32=10.432

	!	3	2	6
	x		3	2
		6	5	2
	9	7	8	0
1	0	4	3	2

456·24

	4	5	6
		2	4
1	8	2	4
9	1	2	0

865·23

	x	2	4	5
			5	1
		2	4	5
1	2	2	5	0
1	2	4	5	0	0

245 x 1 =245

245×50=12.250

245·510

	x	3	2	6	7
			1	4	2
		6	5	3	4
		0	6	8	0

3267‧142

	x	3	2	6	7
			1	4	2
		6	5	3	4
1	3	0	6	8	0
3	2	6	7	0	0
4	6	3	9	1	4

458·204

	x	4	5	8
		2	0	4
	1	8	3	2
	0	0	0
9	1	6
9	3	4	3	2

452·460

		8	6	5
	x		2	3
		9	3	5
		9	3	5
			7

2456‧25

	X	3	4	5	6
				2	5

5652‧562

624‧32

	?	6	2	2
			3	2
		3	2
	6	2	4
	6	5	6

1561‧254

• Հաշվիր արտահայտության արժեքը՝ *-ի   փոխարեն գրիր ճիշտ թիվը։

			․	1	2	6	7					․	3	6	8	1
					4	1	5							2	4	3
			+	6	*	*	5				+	1	1	*	*	3
			1	2	*	*					1	4	7	*	*
		*	*	6	8						*	*	6	2
		5	2	*	*	0	*				8	9	4	4	8	3

Անհայտ արտադրիչ գտնելը

Լրացրո՛ւ աղյուսակները

Արտադրիչ	56	30	19
Արտադրիչ	123	25	1350
Արտադրյալ	6888	7500	25650

Արտադրիչ	2501	96	21
Արտադրիչ	406	24	3129
Արտադրյալ	2907	33120	3150

Արտադրիչ	326	40	91
Արտադրիչ	107	23	60
Արտադրյալ	431	1863	9373

Արտադրիչ	605	697	60
Արտադրիչ	105	27	120
Արտադրյալ	710	2295	6240

what time is it ?

it’s 10 to 1

what time is it ?

it is 5 to 4

what time is it ?

it is 3 to 2

what time is it ?

it is 2 to 1

what time is it ?

it`s 10 to 3

what time is it

it`s 20 to 1

what time is it

it`s(half past six) (6:30)

• https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdDkH24R-34DZoJ2uGaMN6pIX0-kSghdZz6888N1J84w467_w/viewscore?viewscore=AE0zAgD30E8BzUvn2dv9fcehqe5Bg8AbbLO6GOqvgzofglxiLPPU3lUR2LlN8fIKAYYo-hI

Պիզայի աշտարակի անունը դեռ շատ կլսեք ու կկարդաք։ Այն հայտնի է նաև որպես «ընկնող» աշտարակ:

Այն (գտնվել) Իտալիայում`Պիզա քաղաքում: Աշտարակը սկսել է թեքվել դեռևս շինարարության ըն-ացքում 1173 թ.:

Աշտարակի շինարարությունը կատարվել է երկու փուլով, ընդ որում երկու ընդմի-ումներն էլ տևել են բավականին երկար: Շինարարությունը իրականացվել է 1173-1360 թթ.: Ինչպես նշված էր սկզբում, աշտարակը սկսեց թեքվել շինարարության ժամանակ: Պ  ատճառները հայտնի չեն, սակայն ենթադրվում է, որ դա տեղի է ունեցել ստորերկրյա ջրերի պատճառով, որոնք զգալիորեն փափկեցրել են գետինը կամ էլ աշտարակի հիմքը հուսալի չի եղել:

Մինչև այն պահը, քանի դեռ չէին վերակառուցել աշտարակը, այն թեքված էր 5,5 աստիճան դեպի հարավ: Այս պահին աշտարակը թեքված է ընդամենը 4 աստիճանով:

Ընկնող աշտարակի  շինարարությունը սկսել է Բոնանո Պիզանոն։ Բայց, քանի որ թեքվածությունը նկատվել է հենց առա-ին հարկը կառուցելուց հետո, շինարարությունը դադարեցվել է, իսկ վարպետը (լքել)  քաղաքը:

Պիզայի աշտարակի բարձրությունը կարելի է համեմատել ութհարկանի տան հետ: Իտալիայի այս գրավիչ աշտարակը կշռում է 14.453 տոննա:

Կա մի լեգենդ այն մասին, որ Պիզայի աշտարակում իր փորձերն է արել Գալիլեյը: Ասում են, որ գիտնականը (կանգնել) վերևի հարկում և տարբեր իրեր էր գցում ներքև: Նա փորձում էր ապացուցել, որ ընկնելու արագությունը կախված չէ ընկնող մարմնի զանգվածից:

Ի սկզբանե նախատեսվում էր, որ աշտարակը կլինի 10 հարկանի և կլինի պատշգամբներով: Ինչպես նաև Պիզայի աշտարակը պետք է ունենար զանգակատուն և տանիք: Նախատեսվում էր, որ աշտարակը պետք է կառուցվի 98 մետր բարձրությամբ, բայց կառուցվեց ընդամենը 56 մետր:

Աշտարակն ունի յոթ զանգ, և նրանք բոլորն էլ կարգավորված են յոթ երաժշտական նոտաների վրա: Ամբողջ աշխարհում ամենագեղեցիկ զանգերի հնչեղությունն (ունենալ) Պիզայի աշտարակը:

Աշտարակի կեսը վերակառուցեցին 1233 թվականին: Ճարտարապետ Ջովաննի դի Սիմոնեն սկսեց մասնակցել շինարարությանը 1275 թվականից: Նա կարողացել է ավարտել միայն հինգերորդ հարկը: Աշտարակի ութերորդ հարկի կառուցումն ավարտել է Անդրեա Պիզանոն 1350 թ., և նա աշտարակի վերևում տեղադրել է աշխարհահռչակ զանգակատունը:

1. Ի՞նչ անունով է նաև հայտնի Պիզայի աշտարակը և ո՞ր երկրում է գտնվում: (1 միավոր)

Ընկնող աշտարակ Իտալիա

• Պիզայի աշտարակի շինարարությունը կատարվել է երկու փուլով, շինարարությունը դադարեցվել է, ինչո՞ւ: (0,5միավոր)

Որովհտև թեքվում էր

3.Ուշադիր կարդա Գալիլեյի մասին պատմվող լեգենդի հատվածը և պատասխանիր հետևյալ հարցերին.

ա) Ի՞նչ էր անում գիտնականը վերևի հարկում: (0,5 միավոր)

իրեր էր գցում

բ) Ի՞նչ էր փորձում ապացուցել գիտնականը: (0,5 միավոր)

նա ուզում էր ապացուցել,որ ընկնող իրի արագությունը կապ չունի զանգվածի հետ

4.Ի սկզբանե ի՞նչ էր նախատեսվում, ինչպիսի՞ն պետք է լիներ աշտարակը: (0,5 միավոր)

Աշտարակը պետքե լին էր տասը հարկանի և պատշգամներվ

• Ո՞վ է սկսել Պիզայի աշտարակի շինարարությունը: (0,5 միավոր)

 Բոնանո Պիզանոն

• Ո՞վ է ավարտել Պիզայի աշտարակի շինարարությունը: (0,5 միավոր)

Աշտարակի ութերորդ հարկից երկու հարկը սարքելե Անդրեա Պիզանոն

• Փակագծերում դրված բայերը անհրաժեշտ ձևով համապատասխանեցրո՛ւ տեքստին: (1 միավոր)

Գտնվել է,լքել է,կանգնել է

8.Տեքստի բառերից  4-ում բաց թողած տառի փոխարեն գծիկ է դրված: Լրացրո՛ւ բաց թողած տառերը: (1 միավոր)

Փորձ․առաջին․ընդմիչում․ընթմիչումներ․

9.Տեքստում  ընդգծված նախադասությունը կետադրիր: (1 միավոր)էէ

Պ  ատճառները հայտնի չեն, սակայն ենթադրվում է, որ դա տեղի է ունեցել ստորերկրյա ջրերի պատճառով, որոնք զգալիորեն փափկեցրել են գետինը կամ էլ աշտարակի հիմքը հուսալի չի եղել:

10.Տրված բառերից որի՞ դիմաց է սխալ նշված նրա տեսակը` ըստ կազմության: (0,5 միավոր)

ա) քաղաք — բարդ
բ) ութերորդ — ածանցավոր
գ) բարձրություն — ածանցավոր
դ) լեգենդ — պարզ

11.Տրված բառերից յուրաքանչյուրի դիմաց նշված է, թե այն ինչ խոսքի մաս է: Ո՞ր տարբերակում է սխալ նշված: (0,5 միավոր)

ա) աշտարակ — գոյական

բ) գրավիչ — գոյական

գ) ութերորդ — թվական

դ) Իտալիա — գոյական

12.Փակագծերում տրված բառերը ձևափոխելով` տեղադրիր բաց թողած տեղերում:
(1միավոր)

Գիտնականը վերևի  հարկից կանգնած նայում էր, թե ինչպես են  իր գցած իրերը ընկնում ներքև:
( հարկ, գցել)

13. Տեքստից դուրս գրիր  5  ածական: (1 միավոր)

 Ընկնող, հայտնի, երկար,ստորերկրյա,հուսալի

What does he do after school ?

He goes to the bookstore.

What does he do every afternoon ?

she goes to the English class.

What does she do after breakfast ?

She walks the dogs.

իմ ամենա մեծ տեսած սարը Եղդողդի նէր նա ամպերից լիքը լիքը մեծ էր նա 465 մետր էր։

իմ ամենա փոքր սարը Աշդահակ նէր նրա բարձրությունը 356 մետր էր ես այտ ։

իմ ամէնա մեծ լէռը վիշապա լեռն էր նէր արա բարձությունը ես չգիտեմ

իմ ամէնա փոքր լեռը որ ես բարձրացելեմ դա բլուր ներ

Համո Սահյան․ Աշուն

Աշնան օրերն են հասել,
Իջել  է ամպը սարին,
ԵՎ հրաժեշտ է ասել
Կռունկը մեր աշխարհին։

Բարդին էլ չի սոսափում
Արագիլի թևի տակ,
Դեղին թերթեր է թափում
Առվակի մեջ կապուտակ։

Կարմիր խարույկ է կարծես
Ծեր տանձենին անտառի,
Թվում է, թե մոտ վազես,
Ձեռք ու ոտքդ կվառի․․․

Քամին շատ էր թափառել,
Պարապ-սարապ, թևը կախ,
Բայց արդեն գործ է ճարել,
Տեսեք, ինչքան է ուրախ։

Առաջադրանքներ՝

1.Փորձի՛ր ինքդ վերնագրել բանաստեղծությունը։

Աշնան գույները

2. Բանաստեղծությունից դուրս գրի՛ր քեզ առավել դուր եկած հատվածը և մեկնաբանի՛ր։

քամին շատ էր թափառել,
Պարապ-սարապ, թևը կախ,
Բայց արդեն գործ է ճարել,
Տեսեք, ինչքան է ուրախ։

3. Յուրաքանչյուր քառա տող  բովանդակությանը համապատասխան գրի՛ր, թե աշունն ինչպիսի՞ն է:

Առաչին տանը աշունը որսկեզոց էր

Երկոր տանը աշունը հարմարավ էտ էր

Երորդ տանը աշունը անձրև որ էր

Չորոր տանը աշունը ցռտում էր