գետ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում, Արփայի աջ վտակը։ Սկիզբ է առնում Վարդենիս լեռան հարավային լանջերից՝ 3200 մ բարձրություն։ Երկարությունը 47 կմ է, ջրհավաք ավազանը՝ 516 կմ։Գետահովիտը հիմնականում կիրճանման է։ Արագահոս է՝ բազմաթիվ սահանքներով և ջրվեժներով։ Վտակներն են Սուլեման, Արտաբունը, Վարդաձորը։ Սնումը հիմնականում հալոցքային (49%) և ստորերկրյա (39%) է, վարարումը՝ մարտ-հունիսին։ Տարեկան միջին ծախսը 8, 2 մ/վ է։
Արատես վանք
իջնադարյան հայկական ճարտարապետական այս վանական համալիրը գտնվում է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Արատես գյուղում, Եղեգիս գետի Արատես վտակի ափին, բլրի գագաթին: Կիսավեր հուշարձանախումբը բաղկացած է մի քանի մատուռից, Ս. Սիոն (X դ.), Ս. Աստվածածին (XI դ.) եկեղեցիներից և երկու գավիթներից (XIII դ.): Ենթադրվում է, որ հուշարձանի նախնական շինությունը հիմնադրվել է VII դ., թեև ամենահին գրավոր տեղեկությունը վերաբերում է IX դ.:
Արատես գետ
Արատես գետ գտնվում է Վայոց ձորի մարզում։ Սկիզբ է առնում Վարդենիսի լեռներից և Շատին գյուղից, հյուսիսում՝ աջից միախառնվում Երկայնարտ գետին, որի երկարությունը 12 կմ է։
Կիրականացնենք սովորողների հետ՝ Էկո քայլարշավ, Ֆոտոպլեներ Արատես գետի հովտում, Միջավայրի խնամք, Ծառերի, ծաղիկների, ուտելու բույսերի, բանջարների, դեղաբույսերի գրանցում:
Եղեգիս
Եղեգիս համայնքը կազմավորվել է <<Հայաստանի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանման մասին>> ՀՀ օրենքում 2017 թվականի հունիսի 9-ին կատարված փոփոխության արդյունքում՝ ՀՀ Վայոց ձորի մարզի Աղնջաձոր, Արտաբույնք, Գողթանիկ, Եղեգիս, Թառաթումբ, Հերմոն, Հորբատեղ, Հորս, Շատին, Սալլի, Վարդահովիտ և Քարագլուխ գյուղական համայնքների միավորումից։
Այսոր երեկոյան ես տեսա,որ ձյուն է գալիս, ես հանգիստ քնեցի,որ վաղը մոռանամձյան մասին բայց ես չմոռացա, ես արտնացա ժամը ,7:50 որ գնալ դուրս և խաղալ բակում։Ես պատկերացնումեյ,որ մի ժամ դեռ կաա բայց ես նայեցի ժամին ես տաս րոպե եյ խաղում հետո գնացի քնելու քնեցի արթնացա գնացի դպրոց և մենք իչանք բակ ձնագնդիկ սարքելու մենք ամենա մեծը սարքեցինք հետո եկավ ժամը մարմնակրթության քանի որ մի մասը չեր բերել մարմնակրթություն մենք իչանք բակում խաղալու և մեր ձնագնդիկը ամենա մեծն եր։
Կոտայքի մարզ, մարզի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Հայաստանում։ Միակ մարզն է, որը միջպետական սահման չունի Հայաստանի հարևան որևէ պետության հետ: Կոտայքը միաժամանակ նաև այն չորս մարզերից մեկն է, որոնք անմիջապես հարում են մայրաքաղաք Երևանին : Մարզի տարածքն ընդգրկում է Կոտայքի սարավանդը, Մարմարիկ գետի ավազանը, Հրազդան գետի ավազանի վերին ու միջին հատվածը, ինչպես նաև Գեղամա լեռնաշղթայի արևմտյան լանջերը: Այն հարավ-արևմուտքից սահմանակից է մայրաքաղաքին, արևմուտքից՝ Արագածոտնի, հյուսիսից՝ Լոռու, հյուսիս-արևելքից՝ Տավուշի, արևելքից՝ Գեղարքունիքի և հարավից՝ Արարատի մարզերին:
Ծնվել է Ամասիա գյուղում (այժմ՝ Շիրակի մարզ)։ Ավարտել է Մոսկվայի ավիացիայի ինստիտուտը (1952), Մոսկվայի պետական համալսարանը (1964)։ 1977-1979 թթ.՝ ՀՀ ԳԱԱ Մեխանիկայի ինստիտուտի, 1979-1986 թթ.՝ ՀՀ ԳԱԱ և ԵՊՀ հաշվողական կենտրոնի տնօրեն։ 1986-1994 թթ. աշխատել է Մոսկվայի ավիացիայի ինստիտուտում։
Աշխատանքները վերաբերում են մատրիցաների տեսությանը, դիֆերենցիալ և ինտեգրալ-դիֆերենցիալ հավասարումների ասիմպտոտիկ ինտեգրման և մեխանիկայի տարբեր խնդիրներում (շարժման կայունություն և կառավարվող համակարգերի դինամիկա) դրանց կառավարման հարցերին։ Մահացել է Սանկտ Պետերբուրգում։
Ընտանիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Դուստր՝ Կարինե Աբգարյան, Մոսկվայի ավիացիայի ինստիտուտի դոցենտ
Որդի՝ Վարդան Աբգարյան (1958), ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանը (1980), Մոսկվայի ավիացիայի ինստիտուտի գիտաշխատող
Որդի՝ Արամ Աբգարյան (1955), ավարտել է Մոսկվայի ավիացիայի ինստիտուտը (1978)
« Կամրջելով իմ և ծնողներիս Ամանորը. նմանություններն ու տարբերությունները»Նախագծի ժամկետը՝ Դեկտեմբեր 23-հունվարի 7Մասնակիցները՝ Արևմտյան դպրոցի 4-րդ դասարանցիներ
Նպատակը՝ Ինքնուրույն, որոնողական աշխատանք, ինքնաբուխ, հետազոտական հմտությունների զարգացում: Համեմատություն կատարելու հմտության զարգացում, հին ժամանակների մշակույթի և սովորությունների իմացությունը, ծանոթացում ծնողների մանկությանն ու առօրյային նույն հասակում, որում իրենք են այժմ: Հետաքրքիր ինֆորմացիայի կուտակում, հավաքագրում, ներկայացում:
1.Ամանորյա ընտանեկան ավանդույթը՝ Ձեր ընտանիքում ինչպիսի՞ն է այժմ, և ինչպիսի՞ն է եղել Ձեր ծնողների ընտանիքում, երբ նրանք ձեր հասակին էին։
Հիմա իմ ընտանիքում ընդունված է իրաի նվերներ տալը և ազգակաների հետ հանդիպելը: Մայրիկիս ընտանիքում երբ նա իմ հասակին էր հարգված ավանդույթ էր տոնական և Հայկական ավանդական ճաշատեսակներ պատրաստելը: Ինչ վերաբերվում է հայրիկիս, նրա տանը Նոր տարվա անպակաս մաս էր կազմում տունն ու տոնածառը զարդարելը, ուրախ տրմարդրությունը և մի հետաքրքիր ավանդույթ՝իրենց շենքի բացարձակ բոլոր բնակիչներին հատ առ հատ այցելել և շնորհավորել Նոր տարվա արթիվ:
2. Ուտեստներից՝ ի՞նչ ենք այժմ համարում ավանդական ուտելիք, ի՞նչ կա հիմա, որ նախկինում չկար, և ի՞նչ կար հնում, որ հիմա չկա
Մեր ընտանիքում Ամանորի ավանդական կերակրատեսակներից են կաղամբի և խաղողի թփով տոլմաները ինչպես նաև պասուց տոլման, կոտլետը, նրբաբլիթները տավարի մսով և ոչ միայն և կարմրեցրած հնդկահավը։ Այժմ ավանդական է համարվում նաև խոզի կարմրեցրած ազդրը, որը նախկինում նույնպես եղել է Ամանորի սեղաններին, տավարի մսով խաշլաման, ավանդական դարձած << Մայրաքաղաքային աղցան >>-ը : Միակ բանը այս խմբից որ տարածված չի եղել դա հնդկահավն է որը փոխարինվում էր կարմրեցած հավով:
3. Ինչպիսի՞ նվերներ են ցանկացել Ձմեռ պապիկից ստանալ Ձեր ծնողները, և ինչպիսի՞ն եք ցանկանում դուք, նմանություններն ու տարբերությունները
Երբ իմ հայրիկը փոքր էր նա ցանկանում էր ստանել տաբեր խաղալիքներ՝ատրճանակ,գնդակ, ֆոտոխցիկ,հրացան,հոլ: Երբ իմ մայրիկը փոքր էր նա Ձմեռ պապիկից ցանկանում էր մի նվեր ,որ նրան շատ դուր կգար: Բայց գրեթե բոլոր դեպքերում նրանք ստանում էին մրգեր և քախցրավենիք և հազվադեպ դեպքերում խաղալիքներ: Ես մի անգամ նրանից ուզեցի համակարգիչ բայց նա ինձ բերեց ռացիա: Ձեմեռ պապը ինձ բերել է մեծ ականջակալ, խաղալիք մեքենա և խաղալիք ինքնաձիգ հրացան:
4. Ամանորյա ձեր ավանդույթը, որը միշտ անխախտ է՝ նստելու վայր, սպասք, երազանք, ուտելիք, բարեմաղթանք, այցելվող վայր/ ուտելիքներից նշեք նաև այն, որը միշտ դուք եք պատրաստում/
Ամեն Ամանոր մենք հանդիպում ենք մեր ընկերներին և բարեկամներին, հատում Ամանորյա նստելու վայր և սպասք չունենք : Ամեն տարի մենք պահում ենք հատուկ երազանք,որ հաջորդ տարի ավելի լավը լինի: Ամանորին մենք պատրաստում ենք փախլավա,խաշ,կարմրեցրած հնդկահավ, բայց ես պատրաստում եմ մենակ սուրճ- ես ընդամենը ութ տարեկան եմ ինչ էիք ուզում:
5. Ամանորյա նկար՝ Ձեր/այս տարվա/ և Ձեր ծնողներինը փոքր ժամանակվա/հին նկար կարող եք նկարել հեռախոսով, ֆոտոխցկով ու ներբեռնել բլոգ/
6. Ի՞նչ ամանորյա երգեր ու մուլտֆիլմեր կային այն ժամանակ, որ հիմա արդեն ժամանակավրեպ են/ եթե կան youtube ում, կարող եք ներբեռնել բլոգ/, ինչպիսի՞ տոնական հաղորդումներ կային այն ժամանակ, երբ նրանք մանուկ էին, և ինչպիսիննե՞րն են այժմ, որոնք դուք եք դիտում
Մայրիկից ես լեսել եմ марозка մի մուլտֆիլմի մասին,որը ես ցավոք չկարողացա գտնել:
7. Վերջում, մեկնաբանում եք, հաշվում, գրանցում այժմյան ու հին ժամանակների Ամանորի դրական կողմերն ու բացասականները
Հիմիկվա Ամանորի վատը այն է ,որ հայրիկները և մայրիկները գնում են Ամանորյա խաշ ուտելու փոքրերը խաշ չեն ուզում և հարցնում են մայրիկին արդյոք ինչ կա ուտելու նրանքել իրենց հեթին պատասխանում են մենակ խաշ իսկ դու չես ուզում խաշ և մարդիք իրար շատ չեն իրար հանդիպում հեռախոսով են խոսում իսկ լավնել սա է Ամանորի երկու որ առաջ իմ ծնունդն էր և այտ ժամանակա շժանում ես հավաքեցի 26 նվեր և ես շատ շատ հպարտացա
8. Եթե ձեզ տրվեր հնարավորություն, ինչպիսին կդարձնեիք Ամանորը նշելու սովորույթը, կրկին կթողնեի՞ք ձմռանը…./մեկնաբանում եք, մի քանի նախադասությամբ, ինչու՞ այո, ինչու՞ ոչ/նյութերը՝ պատումների և ֆոտոշարերի, ֆիլմերի, ռադիոնյութերի տեսքով հրապարակվում են բլոգներում
Ես այժմյան Ամանորին կփոխ էի խաշ ուտելու տեղը պախ պաղ ակ ուտելը և lamborgini ով
« Կամրջելով իմ և ծնողներիս Ամանորը. նմանություններն ու տարբերությունները»Նախագծի ժամկետը՝ Դեկտեմբեր 23-հունվարի 7Մասնակիցները՝ Արևմտյան դպրոցի 4-րդ դասարանցիներ
Նպատակը՝ Ինքնուրույն, որոնողական աշխատանք, ինքնաբուխ, հետազոտական հմտությունների զարգացում: Համեմատություն կատարելու հմտության զարգացում, հին ժամանակների մշակույթի և սովորությունների իմացությունը, ծանոթացում ծնողների մանկությանն ու առօրյային նույն հասակում, որում իրենք են այժմ: Հետաքրքիր ինֆորմացիայի կուտակում, հավաքագրում, ներկայացում:
1.Ամանորյա ընտանեկան ավանդույթը՝ Ձեր ընտանիքում ինչպիսի՞ն է այժմ, և ինչպիսի՞ն է եղել Ձեր ծնողների ընտանիքում, երբ նրանք ձեր հասակին էին։
Հիմա իմ ընտանիքում ընդունված է իրաի նվերներ տալը և ազգակաների հետ հանդիպելը: Մայրիկիս ընտանիքում երբ նա իմ հասակին էր հարգված ավանդույթ էր տոնական և Հայկական ավանդական ճաշատեսակներ պատրաստելը: Ինչ վերաբերվում է հայրիկիս, նրա տանը Նոր տարվա անպակաս մաս էր կազմում տունն ու տոնածառը զարդարելը, ուրախ տրմարդրությունը և մի հետաքրքիր ավանդույթ՝իրենց շենքի բացարձակ բոլոր բնակիչներին հատ առ հատ այցելել և շնորհավորել Նոր տարվա արթիվ:
2. Ուտեստներից՝ ի՞նչ ենք այժմ համարում ավանդական ուտելիք, ի՞նչ կա հիմա, որ նախկինում չկար, և ի՞նչ կար հնում, որ հիմա չկա
Մեր ընտանիքում Ամանորի ավանդական կերակրատեսակներից են կաղամբի և խաղողի թփով տոլմաները ինչպես նաև պասուց տոլման, կոտլետը, նրբաբլիթները տավարի մսով և ոչ միայն և կարմրեցրած հնդկահավը։ Այժմ ավանդական է համարվում նաև խոզի կարմրեցրած ազդրը, որը նախկինում նույնպես եղել է Ամանորի սեղաններին, տավարի մսով խաշլաման, ավանդական դարձած << Մայրաքաղաքային աղցան >>-ը : Միակ բանը այս խմբից որ տարածված չի եղել դա հնդկահավն է որը փոխարինվում էր կարմրեցած հավով:
3. Ինչպիսի՞ նվերներ են ցանկացել Ձմեռ պապիկից ստանալ Ձեր ծնողները, և ինչպիսի՞ն եք ցանկանում դուք, նմանություններն ու տարբերությունները
Երբ իմ հայրիկը փոքր էր նա ցանկանում էր ստանել տաբեր խաղալիքներ՝ատրճանակ,գնդակ, ֆոտոխցիկ,հրացան,հոլ: Երբ իմ մայրիկը փոքր էր նա Ձմեռ պապիկից ցանկանում էր մի նվեր ,որ նրան շատ դուր կգար: Բայց գրեթե բոլոր դեպքերում նրանք ստանում էին մրգեր և քախցրավենիք և հազվադեպ դեպքերում խաղալիքներ: Ես մի անգամ նրանից ուզեցի համակարգիչ բայց նա ինձ բերեց ռացիա: Ձեմեռ պապը ինձ բերել է մեծ ականջակալ, խաղալիք մեքենա և խաղալիք ինքնաձիգ հրացան:
4. Ամանորյա ձեր ավանդույթը, որը միշտ անխախտ է՝ նստելու վայր, սպասք, երազանք, ուտելիք, բարեմաղթանք, այցելվող վայր/ ուտելիքներից նշեք նաև այն, որը միշտ դուք եք պատրաստում/
Ամեն Ամանոր մենք հանդիպում ենք մեր ընկերներին և բարեկամներին, հատում Ամանորյա նստելու վայր և սպասք չունենք : Ամեն տարի մենք պահում ենք հատուկ երազանք,որ հաջորդ տարի ավելի լավը լինի: Ամանորին մենք պատրաստում ենք փախլավա,խաշ,կարմրեցրած հնդկահավ, բայց ես պատրաստում եմ մենակ սուրճ- ես ընդամենը ութ տարեկան եմ ինչ էիք ուզում:
5. Ամանորյա նկար՝ Ձեր/այս տարվա/ և Ձեր ծնողներինը փոքր ժամանակվա/հին նկար կարող եք նկարել հեռախոսով, ֆոտոխցկով ու ներբեռնել բլոգ/
6. Ի՞նչ ամանորյա երգեր ու մուլտֆիլմեր կային այն ժամանակ, որ հիմա արդեն ժամանակավրեպ են/ եթե կան youtube ում, կարող եք ներբեռնել բլոգ/, ինչպիսի՞ տոնական հաղորդումներ կային այն ժամանակ, երբ նրանք մանուկ էին, և ինչպիսիննե՞րն են այժմ, որոնք դուք եք դիտում
Մայրիկից ես լեսել եմ марозка մի մուլտֆիլմի մասին,որը ես ցավոք չկարողացա գտնել:
7. Վերջում, մեկնաբանում եք, հաշվում, գրանցում այժմյան ու հին ժամանակների Ամանորի դրական կողմերն ու բացասականները
Հիմիկվա Ամանորի վատը այն է ,որ հայրիկները և մայրիկները գնում են Ամանորյա խաշ ուտելու փոքրերը խաշ չեն ուզում և հարցնում են մայրիկին արդյոք ինչ կա ուտելու նրանքել իրենց հեթին պատասխանում են մենակ խաշ իսկ դու չես ուզում խաշ և մարդիք իրար շատ չեն իրար հանդիպում հեռախոսով են խոսում իսկ լավնել սա է Ամանորի երկու որ առաջ իմ ծնունդն էր և այտ ժամանակա շժանում ես հավաքեցի 26 նվեր և ես շատ շատ հպարտացա
8. Եթե ձեզ տրվեր հնարավորություն, ինչպիսին կդարձնեիք Ամանորը նշելու սովորույթը, կրկին կթողնեի՞ք ձմռանը…./մեկնաբանում եք, մի քանի նախադասությամբ, ինչու՞ այո, ինչու՞ ոչ/նյութերը՝ պատումների և ֆոտոշարերի, ֆիլմերի, ռադիոնյութերի տեսքով հրապարակվում են բլոգներում
Ես այժմյան Ամանորին կփոխ էի խաշ ուտելու տեղը պախ պաղ ակ ուտելը և lamborgini ով
Ամանորյա ընտանեկան ավանդույթը՝ Ձեր ընտանիքում ինչպիսի՞ն է այժմ, և ինչպիսի՞ն է եղել Ձեր ծնողների ընտանիքում, երբ նրանք ձեր հասակին էին։
ամենինչ փոխվել էիր մեքենաները քիչ էին լիքը բաներ հիմա կա իսկ այ ժամանակ չի եղել Սովեում մարդիք լիքը բան չեն իմացել քան հիմա
2. Ուտեստներից՝ ի՞նչ ենք այժմ համարում ավանդական ուտելիք, ի՞նչ կա հիմա, որ նախկինում չկար, և ի՞նչ կար հնում, որ հիմա չկա
ես դա չգիտեմ բայց գիտեմ,որ հարիսան ավանդական կերակուր եր
3. Ինչպիսի՞ նվերներ են ցանկացել Ձմեռ պապիկից ստանալ Ձեր ծնողները, և ինչպիսի՞ն եք ցանկանում դուք, նմանություններն ու տարբերությունները
had sat
4. Ամանորյա ձեր ավանդույթը, որը միշտ անխախտ է՝ նստելու վայր, սպասք, երազանք, ուտելիք, բարեմաղթանք, այցելվող վայր/ ուտելիքներից նշեք նաև այն, որը միշտ դուք եք պատրաստում/
գրեչկա
5. Ամանորյա նկար՝ Ձեր/ այս տարվա/ և Ձեր ծնողներինը փոքր ժամանակվա/հին նկար կարող եք նկարել հեռախոսով, ֆոտոխցկով ու ներբեռնել բլոգ/
մենք մեր ամբողջ հին Ամանորյա նկարները քցելենք
6. Ի՞նչ ամանորյա երգեր ու մուլտֆիլմեր կային այն ժամանակ, որ հիմա արդեն ժամանակավրեպ են/ եթե կան youtube ում, կարող եք ներբեռնել բլոգ/, ինչպիսի՞ տոնական հաղորդումներ կային այն ժամանակ, երբ նրանք մանուկ էին, և ինչպիսիննե՞րն են այժմ, որոնք դուք եք դիտում
марозка
7. Վերջում, մեկնաբանում եք, հաշվում, գրանցում այժմյան ու հին ժամանակների Ամանորի դրական կողմերն ու բացասականները8. Եթե ձեզ տրվեր հնարավորություն, ինչպիսին կդարձնեիք Ամանորը նշելու սովորույթը, կրկին կթողնեի՞ք ձմռանը…./մեկնաբանում եք, մի քանի նախադասությամբ, ինչու՞ այո, ինչու՞ ոչ/նյութերը՝ պատումների և ֆոտոշարերի, ֆիլմերի, ռադիոնյութերի տեսքով հրապարակվում են բլոգներում
ինձ հիմիկվա Ամանորը այդքանել դուր չի գալի,որ մեծերը նստումեն խաշեն ուտում հասկանելիե փոքրերը խաշ չեն ուտում և մայրիկին ասում ինչ կա ուտելու նա ասումե մենակ խաշ:
Արամ Խաչատրյանի Ուսումնական Բլոգ 