Վաղուց թողած բարձր ու կանաչ
Գահը իրենց հանգըստության,
Երկու սև ամպ, հողմի առաջ
Գընում էին հալածական։

Հողմը սակայն չար հոսանքով
Բաժնել, ջոկել չէր կարենում,
Ինչքան նըրանց լայն երկնքով
Դես ու դեն էր քըշում, տանում։

Ու անդադար գընում էին՝

Քըշված հողմի կատաղությամբ,
Իրար կըպած ու միասին,
Երկու սև ամպ, երկու սև ամպ..

1. Բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր տրված բառերը՝ գահ, հողմ, հալածական։

թագավորական աթոր

ուժեղ քամի

հալածվող

1. Եթե նկարես այս բանաստեղծությունը, ի՞նչ գույներ կօգտագործես:

սև , սպիտակ , երկնագույն , կանաչ , դեղին , շականագագույն

1. Ո՞րն է բանաստեղծության գլխավոր իմաստն արտահայտող տողը:

Դես ու դեն էր քըշում, տանում։

1. Դուրս գրիր և հիմնավորիր, թե ինչո՞ւ ես այդպես մտածում:

որովհետև ինձ դուր եկավ դեսուդեն քաշում, տանում տողը

1. Ինքդ վերնագրի՛ր բանաստեղծությունը:

երկու ամպ

1. Արձակ, գրավոր պատմիր բանաստեղծությունը:

երկու սև ամպ շարժվում էին հալածական և քամին ուզումեր նրանց բաժանել

Մի երեխայի ուսումնարան ղրկելիս հայրը խրատել էր, թե՝ «վարժապետն ի՛նչ որ կասի, դու էլ էն ասա»։ Եկավ։

Վարժապետն ասում է՝ «Ասա՛ այբ»։

Նա էլ կրկնում է՝ «Ասա՛ այբ»։

– Տո շա՛ն զավակ, ես քեզ եմ ասում «Ասա ա՛յբ»։

– Տո շա՛ն զավակ, ես քեզ եմ ասում՝ «Ասա ա՛յբ»։

Այս երեխայի բանը հենց սկզբի՛ց վատ գնաց, և այնքան ծեծ կերավ, որ մի քանի ժամանակից «ղաչաղ» ընկավ, տանիցն ու գեղիցը փախավ, հանդերումն էր ման գալի։ Բայց մեր Սհակ վարժապետի չարությունից չէ՛ր դա։ Այս տեսակ անաստված ծեծ այն ժամանակ ընդունված էր և սովորական բան էր մեր գյուղական ուսումնարաններում։

Գյուղացիներից էլ շատ քչերն էին բողոքում։ Այդ ծեծերից ես չկերա, որովհետև վարժապետը քաշվում էր հորիցս, բայց մանավանդ մորիցս էր վախենում։ Չմոռանամ, որ Սհակ վարժապետին սիրում էին մ եր գյուղում և մինչև օրս հիշում են։

Տասը տարեկան, մեր գյուղից հեռացել եմ Ջալալօղլի, ուր մեծ և օրինակելի ուսումնարան կար, այդ ժամանակ՝ Լոռում շատ հայտնի «Տիգրան վարժապետի» հսկողության տակ։ Այնտեղից էլ անցել եմ Թիֆլիս, Ներսիսյան դպրոց, որ չե՛մ ավարտել։

Շատ վաղ եմ սկսել ոտանավոր գրել։ 10–11տարեկան ժամանակս Լորիս-Մելիքովի վրա երգեր էին երգում ժողովրդի մեջ։ Այդ երգերին տներ էի ավելացնում և գրում էի զանազան ոտանավորներ – երգիծաբանական, հայրենասիրական և սիրային։ Սիրային ոտանավորներից մեկը, մի դեպքի պատճառով, տարածվեց ընկերներիս մեջ ու մնաց մինչև օրս։ Ահա՛ այդ ոտանավորը.

Հոգո՛ւս հատոր,
Սըրտի՛ս կըտոր
Դասիս համար
Դու մի՛ հոգար.
Թե կա՛ն դասեր,
Կա՛ նաև սեր,
Եվ ի՜նչ զարմանք,
Ի՛մ աղավնյակ,
Որ կենդանի
Մի պատանի
Սերը սըրտում՝
Դաս է սերտում։

Այս ոտանավորը գրված է 1881 կամ 82 թվին։ Չեմ կարող չհիշել, որ այն ժամանակ ոտանավոր էր գրում և՛ իմ փոքր եղբայրը, որ կարդում էր ինձ հետ, և միշտ գտնում էին, որ նա ինձանից լավ է գրում։

Իմ տպված ոտանավորների մեջ ամենավաղ գրածը «Շունն ու Կատուն» է, որ գրել եմ 1886 թվին։ 1888 թ. ամուսնացել եմ։ Ծառայության եմ մտել մի քանի տեղ, բայց ամեն տեղ էլ չե՛ն հավանել, այնպես որ,  «Պոետն ու Մուզայի» մեջ ուղիղն եմ ասել։ Սկզբնական շրջանում սիրել եմ ռուս բանաստեղծ Լերմոնտովին, ավելի ճիշտը  նրա ա՛յն գործերը, որ սովորել եմ ուսումնարանում։ Բայց, հենց որ ծանոթացել եմ եվրոպական բանաստեղծների և ավելի լայն գրականության հետ, այն օրվանից ինձ համար ամենասիրելին մնում է Շեքսպիրը։

Քարաձուկ

օդանավակայան

սարալանջ

վարժապետ

օդաչու

1. Հողամասում ցանված էր 120կգ եգիպտացորեն։ Կարտոֆիլ ցանել էին եգիպտացորենից 5 անգամ պակաս, իսկ ցորեն՝ 3 անգամ պակաս, քան կարտոֆիլն ու եգիպտացորենը միասին։ Ինչքա՞ն ցորեն էր ցանված հողամասում։

120:5=24

120+24=144

144:3=48

2․ Երեք գրադարակներում դրված են համապատասխանաբար 42, 26 և 37 գիրք։ Առաջին գրադարակից 7 գիրք տեղափոխել են երկրորդը։ Քանի՞ գիրք պետք է երկրորդ գրադարակը տեղափոխել երրորդից, որպեսզի երեք գրադարակներում հավասար քանակներով գրքեր լինեն։

42-7=35

26+7=33

37-2=35

3. Երկու ցանկապատ ներկելու համար անհրաժեշտ եղավ 25 աման ներկ՝ յուրաքանչյուրում 3 կգ։ Առաջին ցանկապատը ներկելու համար օգտագործվեց 24կգ ներկ։ Քանի՞ կիլոգրամ ներկ օգտագործվեց երկրորդ ցանկապատը ներկելու համար։

25×3=75-24=51

4. 2 գյուղացի 4 ժամում միասին հավաքում են 64 կգ խնձոր: Քանի՞ ժամում կհավաքեն 96 կգ խնձորը, եթե այգում միաժամանակ աշխատեն 4 գյուղացիներ:

64:2=32

32:4=8

96:32=3

5. “Ներկիր ինքդ” ալբոմն արժե 1390 դրամ։ Շողերի մայրիկը ցանկանում է վճարել մանրադրամներով։ Ո՞ր մանրադրամներից որքան պետք է վերցնի, որպեսզի մանրադրամների քանակը լինի նվազագույնը։

Հայաստանում կան հետևյալ մանրադրամները․ 10դր, 20դր, 50դր, 100դր, 200դր և 500դր։

2-500

1-200

1-100

2-20

6. 

Պատկերիր ուղիղ։

Պատկերիր երեք ուղիղ այնպես, որ նրանք հատվեն 1 կետում։

Տարեք ուղիղ և նրա վրա նշեք 3 կետ։ Քանի՞ հատված է ստացվում ուղղի վրա։

Պատկերիր ուղղի վրա գտնվող 3 կետ և չգտնվող 1 կետ։ Յուրաքանչյուր երկու կետով տարեք ուղիղ։ Քանի՞ ուղիղ է ստացվում։

Նկարում պատկերված է ուղիղ և նրա վրա նշված են A, B, C և D կետերը։ Գրեք բոլոր այն հատվածները, որոնց վրա գտնվում է C կետը։

Առաջադրանքներ

1. Գտիր  120  թվի  4/6  մասը։

120:6×4=80

• Գտիր  180  թվի  5/3  մասը։

180:3×5=300

• Գտիր  240  թվի  6/40  մասը։

240:40×6=36

• Գտիր  250  թվի  4/5  մասը։

250:5×4=200

• Քանի՞  դեցիմետր  է  2/10 մետրը։

10:10×2=2

• Քանի՞ մետր  է  3/4 կմ-ը։

1000:4=250

• Քանի՞ սանտիմետր է  3/5 մետրը։

100:5×3=60

• Քանի՞ րոպե  է  4/6 ժամը։

60:6×4=40

• Քանի՞  ժամ  է  5/6 օրը։

24:6×5=20

1. Քանի՞ մետր  է  3/10  կիլոմետրը։

100:10×3=30

1. Գտիր մետրի  3/5 մասը։

100:5×3=60

1. Արտահայտիր 2/3 ժամը  րոպեներով։

60:3×2=40

1. Ուղղանկյան  ո՞ր մասը  գունավորված  չէ.

10/6

1. Տուփում կար 20 միատեսակ մատիտ։  Տուփից հանեցին  դրանց  3/5 մասը։  Քանի՞  մատիտ  մնաց տուփում։

20:5=4×3=12

1. Պիցցան բաժանեցին  8  հավասար մասերի։ Նարեին  տվեցին պիցցայի  5/8 մասը։ Պիցցայի ո՞ր մասը մնաց։

5

1.  Զամբյուղում կար 25 խնձոր, պապիկը թոռնիկներին  տվեց  դրանց  3/5 մասը, քանի՞  խնձոր  մնաց   զամբյուղում։

25:5×3=15

1.Ալեքսը և նրա ընկեր Արամը խանոիթից առան 50/1000 կոնֆետ քանի կոմֆետ մնաց խանութում։

1000-50=850

1.Արամը Ալեքսին տվեց 100/80 մատիտ քանի մատիտ մնաց Արամի մոտ։

100-80=20

1.Վարպետ Ալեքսը վարպետ Արամի համար պատրաստեց 10/5 աթոռ և սեղան քանի իր մնաց նրա մոտ

10-5=5